تبلیغات
آذربایجان - مقبرةالشعرا یا منبع آثار تاریخی؟!(+ عکس)
انسان هروقت به آذربایجان نگاه می کند عزت و افتخار می بیند.(مقام معظم رهبری)
تاریخ : یکشنبه 3 شهریور 1392
نویسنده : وطنیم ایران
مقبرةالشعرا یا منبع آثار تاریخی؟!(+ عکس)

طی روزهای اخیر در تبریز، شهر ادیبان و شعرای شهیر و دیاری که در طول تاریخ سیاسی و فرهنگی خود روزگاران پرفراز و نشیب بسیاری را شاهد بوده است، خبرهای غیر رسمی و شایعات قریب به واقعیتی در پی کنده شدن قسمتی از مقبرة الشعرا شنیده می شد.


اخبار و شایعاتی مبنی بر پیدا شدن آثار تاریخی و حتی سردابه امیر کبیر در این قسمت از مقبرة الشعرا! با شنیدن این اخبار، با سازمان میراث فرهنگی استان تماس گرفتیم. مسئول روابط عمومی این اداره گفت که مسئولیت و اداره مقبرة الشعرا با اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی است. مسئول روابط عمومی اداره ارشاد استان نیز با اشاره به اینکه قسمت جنوبی ساختمان مقبرة الشعرا به منظور مرمت، کنده شده و قبور زیادی در این قسمت پیدا شده است، جهت کسب اطلاعات بیشتر به محمد پور، مسئول مقبره ارجاع داد.
محمد پور نیز ضمن تأیید بخشی از شنیده های ما، موضوع مرمت ضلع جنوبی آرامگاه عرفا و شعرا را بدین سان تشریح نمود: مقبرة الشعرایی که اغلب با شهریار شناخته می شود، از قرن ها پیش مدفن بسیاری از عارفان، عالمان، ادیبان و شاعران نامی از سراسر ایران بوده است. این گورستان قدیمی در محله سرخاب تبریز که خانقاهی نیز داشته و تخریب شده است در سال ۱۳۴۹ شمسی خاکبرداری شده و بنای فعلی ایجاد شده است.
وی با گفتن اینکه قبر «میرزا عیسی قائم مقام فراهانی، سیدالوزراء دربار قاجار» در قسمت جنوبی مقبرةالشعرا قرار داشته، افزود:زمانی که این قبرستان ساماندهی و بنای فعلی ایجاد شده، قبر قائم مقام فراهانی مرمت نشده بود و ورودی مناسبی نداشت.بنابراین مدتی است، این قسمت کنده شده است تا ورودی آن مناسب سازی شود که البته غیر از آن، قبور زیاد دیگری هم پیدا شده و بقیه هرچه بوده نخاله بوده است و بس!!
اما در این میان، مسائلی وجود دارد که علامت سئوال های بزرگی را در ذهن شهروندان ایجاد کرده است؛
-با گذشت بیش از سه دهه از انقلاب و اهمیت یافتن آثار تاریخی، میراث فرهنگی و مدفن بزرگان فرهنگ و مذهب و سیاست در کشور و نقش آن ها در هویت تاریخی و فرهنگی مان چرا مقبره چنین شخصیت مهمی مغفول مانده است؟
-چه دلیلی دارد که مرمت ساختمان مقبرةالشعرا و احیای قبور، به طور مخفیانه انجام گیرد و رسانه ها و افکار عمومی از چرایی و چگونگی آن بی خبر بمانند؟
-اگر آثار تاریخی در قسمت تخریب شده و در دست مرمت پیدا شده، چرا میراث فرهنگی در جریان نیست؟
-با وجود اینکه آثار باستانی و مراکز فرهنگی تاریخی نقش بسزایی در جذب گردشگر و رونق صنعت توریسم و درآمدزایی دارد، چرا مرمت و فنس کشی مقبرةالشعرای تبریز در ایام تعطیلات و درست در زمانی صورت می گیرد که گردشگران داخلی و خارجی در شهر به دنبال بازدید از این مراکز هستند؟
-چرا از این فرصت های بزرگ برای مطالعه و افزایش آگاهی شهروندان نسبت به هویت تاریخی - سیاسی تبریز و آذربایجان استفاده نمی شود؟
مگر نه این است که آگاهی از هویت اصیل خویش می تواند موجب حس غرور و اعتماد به نفس افراد و مانع جذب و شیفتگی آنان به سمت هویت های بیگانه شود و ابزار خوبی برای مقابله با جنگ نرم و هجمه فرهنگی بیگانگان است؟
-آیا در مورد میرزا عیسی قائم مقام فراهانی نیز چنین است که گویند:
به تبریز ار شوی ساکن زهی دولت زهی رفعت به سرخاب ار شوی مدفون زهی روحا زهی راحت؟؟!!
*** راستی فراهان کجا و تبریز کجا؟! قبر خود امیرکبیر، آن بزرگمرد تاریخ ایران زمین کجاست و …؟
با اشاره ای کوتاه به دوران حیات سیاسی و نقش خاندان قائم مقام فراهانی در آشنایی و ورود امیرکبیر به دربار قاجارها به سئوال فوق نیز پاسخ می دهیم؛
میرزاعیسی قائم مقام ، اول کسی است که در سلسله قاجار به لقب قائم مقامی ملقب شده است. مناسبت این لقب آن است که پادشاه ایران او را قائم مقام صدارت کرد، هر چند کار صدارت با میرزا شفیع شیرازی بود، اما کارها با رای و امضای میرزا عیسی انجام می گرفت.
میرزا عیسی به سال ۱۲۰۱ هجری شمسی بر اثر بیماری و در دارالسلطنه تبریز وفات یافته است. مقبره وی در قسمت جنوبی بقعه ثقهالاسلام در شهر تبریز قرار دارد که مرکب از دو قسمت می باشد: قسمت فوقانی آن مخصوص سرایدار و محافظ و محل بیتوته دراویش (خانقاه) بوده است و قسمت تحتانی از یک دهلیز و یک زیرزمین تشکیل شده بود که قبر قائم مقام و همسرش در زیرزمین و یکی از سردارانش موسوم به آقا حسین در دهلیز آن مدفون شدهاند. دفن میرزا عیسی در گورستانی که آرامگاه شاعران بوده به جهت شاعر بودن اوست.
این مقبره دارای حیاط وسیعی است که یک درب آن به کوچه بقعه سیدحمزه و درب دیگرش به مقبره ملاباشی باز میشود. تاریخ وفات قائم مقام ۱۲۳۷ ، قبرهمسر وی به تاریخ ۱۲۳۹ و قبر آقاحسین به تاریخ ۱۲۴۹ (ه.ق)، میباشد.
*** نقش میرزا عیسی و پسرش میرزا ابولقاسم در ورود امیر کبیر به دربار قاجار
محمد تقی خان امیرکبیر اهل فراهان و دست پرورده خاندان قایم مقام فراهانی است. خانواده پدری و مادری میرزا تقی خان از طبقه پیشه ور بودند. پدرش «کربلایی قربان» بود که میرزا عیسی او را کربلایی خطاب می کرد. کربلای قربان نخست آشپز میرزا عیسی(میرزا بزرگ) قایم مقام اول بود و پس از او همین شغل را در دستگاه پسرش میرزا ابوالقاسم قایم مقام دوم داشت. کربلایی قربان بعدها ناظر و در واقع ریش سفید خانه قایم مقام گشت.
محیط خصوصی تربیت میرزا تقی خان را دستگاه میرزا بزرگ قایم مقام و پسرش میرزا ابوالقاسم قایم مقام، آن دو وزیر عباس میرزا می ساخت. میرزا بزرگ در سال ۱۲۳۷ درگذشت. با حسابی که راجع به سن میرزا تقی خان به دست آمده ، ظاهرا در آن زمان ۱۸ ساله بوده و محضر میرزا بزرگ را خوب درک کرده و شاید هم پاره ای از کارهای دبیری او را می کرده است. بر اساس اوراق تاریخی، امین الدوله هم به خدمت امیر کبیر در «دایره میرزا بزرگ قایم مقام تصریح می کند.
میرزا تقی خان از زمانی که منشی دستگاه قایم مقام بود تا وقتی که به صدارت می رسد، طی مأموریت سیاسی به روسیه، ایروان و به عثمانی می رود. در این سفرها بوده که وی در نتیجه آشنایی با سازمان سیاسی و اقتصادی روسیه به فکر ایجاد اصلاحاتی در کشور می افتد و در این راستا تلاش می نماید. سازش ناپذیری امیر با دولت های روس و انگلیس و تلاش وی برای انجام اصلاحات داخلی کشور، موجب اتحاد دشمنان داخلی و خارجی اش می گردد تا برای بدبینی ناصرالدین شاه نسبت به او و حذف اش دسیسه چینی کنند و سرانجام با قتل امیر، وی را از سر راه خویش بر می دارند.
پس از فوت امیر پیکر او به پشت مشهد کاشان منتقل شده و در جوار قبر حاجی سید محمد تقی مدفون می گردد. بعد از آنکه عزةالدوله همسر محمد تقی خان امیر کبیر به تهران بر می گردد، از پدرش ناصرالدین شاه اجازه می گیرد که پیکر شوهر را به کربلا بفرستند. این اجازه تحصیل می شود و جسد امیر بعد از چند ماه که از قتل او گذشته بود، به کربلا فرستاده می شود. قبر امیر هنوز هم در کربلا باقیست!



آخرین مطالب
 
-------------------------------------------

مارا در گوگل محبوب کنید